روغن خام گیاهی از دانه‌های روغنی مانند سویا، کلزا، آفتابگردان، پنبه‌دانه و کنجد استخراج می‌شود و به عنوان ماده اولیه در صنایع تصفیه روغن، تولید مارگارین، صنایع غذایی، دارویی و آرایشی-بهداشتی کاربرد دارد. این محصول در دو نوع خام (فاقد فرآیند تصفیه) و تصفیه‌شده عرضه می‌شود.

• تقاضای داخلی: ایران سالانه به میلیون‌ها تن روغن نباتی نیاز دارد و بخشی از آن از طریق واردات تأمین می‌شود.
• صادرات: امکان صادرات به کشورهای همسایه (عراق، افغانستان، پاکستان) به دلیل قیمت رقابتی وجود دارد.
• رقبا: رقابت با شرکت‌های بزرگی مانند نفت پارس، بهپاک و گلنار، اما بازار هنوز اشباع نشده است.

مراحل اصلی تولید روغن خام گیاهی

1. تهیه مواد اولیه: خرید دانه‌های روغنی (سویا، کلزا، آفتابگردان و ...) از کشاورزان یا واردات.
2. پاکسازی و خشک کردن: جداسازی ناخالصی‌ها و کاهش رطوبت دانه‌ها.
3. خرد کردن و آسیاب: تبدیل دانه‌ها به ذرات ریز برای افزایش سطح تماس.
4. پرس سرد یا گرم: استخراج روغن به روش مکانیکی (پرس) یا شیمیایی (حلال هگزان).
5. تصفیه اولیه (دگامینگ): جداسازی صمغ‌ها و فسفولیپیدها.
6. بسته‌بندی: در بشکه‌های فلزی یا تانکرهای مخصوص حمل روغن.

این طرح با توجه به تقاضای بالای بازار داخلی و صادراتی، سودآوری مناسب و دوره بازگشت سرمایه کوتاه، از توجیه اقتصادی قوی برخوردار است.

پیشنهادات اجرایی

1. تمرکز بر تأمین مواد اولیه باکیفیت از کشاورزان داخلی برای کاهش وابستگی به واردات.
2. رعایت استانداردهای محیط‌زیستی برای کاهش ریسک‌های قانونی.
3. توسعه بازارهای صادراتی با اخذ گواهینامه‌های بین‌المللی.
4. استفاده از فناوری‌های به‌روز برای افزایش بهره‌وری تولید.